Đã 70 năm trôi qua, nhưng ý nghĩa và tầm vóc của chiến thắng Điện Biên Phủ không hề phai mờ. Hơn thế, những bài học kinh nghiệm vẫn còn nguyên giá trị trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn hiện nay.

Chiến thắng Điện Biên Phủ có ý nghĩa vô cùng to lớn, trước hết bắt nguồn từ sự lãnh đạo sáng suốt, tài tình của Đảng ta và chủ tịch Hồ Chí Minh với đường lối kháng chiến đúng đắn, sáng tạo. Phương pháp cách mạng khoa học, tận dụng thời cơ để chiến đấu và chiến thắng kẻ thù. Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn luôn nắm vững lý luận khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, phát động cuộc chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện, trường kỳ và dựa vào sức mình là chính, xây dựng và sử dụng lực lượng vũ trang cách mạng làm nòng cốt; đánh địch bằng cả sức mạnh của thời đại ngày nay trong sự kết hợp chặt chẽ với kinh nghiệm truyền thống của dân tộc, của nhân loại; đánh địch bằng sức mình là chính, đồng thời tranh thủ tối đa sự ủng hộ mọi mặt của các nước xã hội chủ nghĩa và bè bạn khắp năm châu; chủ động tạo nên sự chuyển hóa căn bản về thế và lực, làm cho sức ta càng đánh càng mạnh và đẩy quân địch vào tình thế ngày càng khốn đốn, phải đầu hàng vô điều kiện.

Chiến thắng này góp phần quyết định đập tan hoàn toàn dã tâm xâm lược của thực dân Pháp, buộc chúng phải ký Hiệp định Giơ-ne-vơ, kết thúc chiến tranh ở Đông Dương, mở ra một thời kỳ mới cho cách mạng Việt Nam, Lào và Cam-pu-chia, góp phần quan trọng đối với phong trào giải phóng dân tộc, mở đầu sự sụp đổ của chủ nghĩa thực dân cũ trên phạm vi toàn thế giới. Chiến thắng Điện Biên Phủ đồng thời là chiến thắng của tình đoàn kết chiến đấu bền chặt, thủy chung, son sắt giữa quân đội, nhân dân 3 nước Đông Dương và sự đoàn kết, giúp đỡ, ủng hộ của các nước anh em và bạn bè quốc tế.

Chiến thắng Điện Biên Phủ đã tạo ra những thay đổi căn bản trên tất cả các lĩnh vực: kinh tế, chính trị, quân sự, văn hóa, ngoại giao… cho cách mạng Việt Nam và mở đầu một giai đoạn đoạn mới, miền Bắc tiến lên chủ nghĩa xã hội, miền Nam tiếp tục đấu tranh giải phóng dân tộc thống nhất đất nước.

Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ đã kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến 9 năm chống thực dân Pháp và can thiệp Mỹ; chấm dứt hoàn toàn ách xâm lược của thực dân Pháp trên đất nước ta và các nước trên bán đảo Đông Dương; bảo vệ và phát triển thành quả Cách mạng Tháng Tám năm 1945; mở ra giai đoạn cách mạng mới, tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc, đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ đã làm tăng niềm tự hào dân tộc, niềm tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện; cổ vũ toàn Đảng, toàn dân, toàn quân một lòng, một dạ chiến đấu dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, vì nền độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của Nhân dân.

Thắng lợi của chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ còn là thắng lợi của nghệ thuật chỉ đạo chiến dịch với phương châm “đánh chắc, tiến chắc” của Bộ Chỉ huy chiến dịch gắn với tài thao lược của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Thắng lợi này còn chứng minh chân lý: trong điều kiện thế giới ngày nay, một dân tộc dù là nhỏ yếu nhưng một khi đã đoàn kết đứng lên kiên quyết đấu tranh dưới sự lãnh đạo của Đảng để giành độc lập và dân chủ thì có đầy đủ lực lượng để chiến thắng mọi kẻ thù dân tộc; các dân tộc bị áp bức, bị xâm lược nếu có ý chí tự lực tự cường, chủ động sáng tạo và biết đoàn kết đấu tranh vì độc lập tự do thì dân tộc đó nhất định thắng lợi.

Chiến thắng Điện Biên Phủ không chỉ có ý nghĩa to lớn mà còn để lại những bài học kinh nghiệm quý giá đặc biệt trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, đó là:

Một là, về phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc khắc phục mọi khó khăn gian khổ đánh bại kẻ thù

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp mà đỉnh cao là chiến dịch Điện Biên Phủ cho thấy để xây dựng và phát huy hiệu quả khối đại đoàn kết dân tộc, Đảng ta phải đưa ra được mục tiêu chung cho cách mạng Việt Nam và hướng tất cả mọi người vào mục tiêu chung đó. Mục tiêu chung của chiến dịch Điện Biên Phủ là hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, tạo tiền đề cho cách mạng xã hội chủ nghĩa. Ngày nay, mục tiêu chung của cách mạng Việt Nam là tất cả vì “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” và để thực hiện thắng lợi mục tiêu đó, trước hết mọi người Việt Nam phải xóa bỏ mọi mặc cảm, định kiến, đặt lợi ích của quốc gia, dân tộc lên trên tạo ra sự ổn định chính trị và sự đồng thuận trong xã hội. Đảng, Nhà nước cần chú trọng bảo đảm quyền lợi chính đáng của cộng đồng, giải quyết hài hòa giữa lợi ích của các giai tầng trong xã hội, thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Hai là, về phát huy nội lực, đề cao tinh thần độc lập tự chủ, tự lực tự cường, quyết tâm vượt qua mọi khó khăn gian khổ để giành chiến thắng

Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp với một đội quân "đầu trần, chân đất, súng thô", quân đội ta đã đánh bại đội quân nhà nghề với xe tăng, đại bác, máy bay, tàu chiến hiện đại", sở dĩ chúng ta làm được điều này là vì ngay từ đầu của cuộc kháng chiến với đường lối kháng chiến của quân đội ta là "toàn dân, toàn diện, trường kỳ, tự lực cánh sinh và dựa vào sức mình là chính". Trong sự nghiệp đổi mới của đất nước ta hiện nay, hơn bao giờ hết, theo tinh thần Điện Biên Phủ, phải phát huy tinh thần độc lập tự chủ, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, phải hết sức coi trọng xây dựng sức mạnh nội lực, đó chính là sức mạnh tổng hợp từ sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, sự điều hành quản lý của Nhà nước, vai trò của MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội, tinh thần và sức mạnh của nhân dân Việt Nam yêu nước ở trong và ngoài nước. Để tạo ra nội lực to lớn và bền vững của đất nước phải đặc biệt chú trọng và chăm lo tới công tác xây dựng Đảng, chăm lo xây dựng nền dân chủ nhân dân, nắm bắt thời cơ, khắc phục nguy cơ, tiếp tục giữ vững ổn định chính trị đưa đất nước phát triển bền vững.

Ba là, về tôn trọng thực tế, nắm vững quan điểm thực tiễn, kịp thời sáng tạo trong hành động để đạt được mục đích cao nhất.

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, Tổng Quân ủy, Bộ Tổng tư lệnh, Đảng ủy mặt trận Điện Biên Phủ đã kiên quyết, mưu lược đưa ra thay đổi cách đánh ngay cả khi đã triển khai thành nghị quyết. Đây là bài học rất có ý nghĩa đối với Đảng và nhân dân ta hiện nay. Hiện nay, tình hình thế giới và trong nước vừa có thuận lợi, thời cơ, vừa có khó khăn thách thức, Đảng ta đang đứng trước nhiều vấn đề mới cần phải xử lý, nhiều việc hết sức phức tạp. Trong tình hình ấy, đòi hỏi Đảng phải vững vàng về chính trị, tư tưởng, năng động sáng tạo, nhạy bén, phân tích kịp thời để hoạch định chính sách, điều chỉnh mục tiêu và cách thức phát triển đất nước sao cho phù hợp với xu thế chung của thời đại. Luôn bám sát vào sự vận động của thực tiễn, kịp thời phân tích, phát hiện ra những vấn đề mới, tổng kết thực tiễn, phát triển sáng tạo lý luận chính là những yếu tố cơ bản để bảo đảm Đảng ta lãnh đạo đường lối đổi mới đúng đắn và thành công.

Bốn là, về sự tăng cường đoàn kết, mở rộng quan hệ đối ngoại, tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ của các nước anh em, bạn bè quốc tế.

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, bên cạnh liên minh chiến đấu Việt Nam - Lào - Campuchia thì cuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân Việt Nam còn nhận được sự động viên, sự ủng hộ giúp đỡ to lớn của các nước anh em, bạn bè và nhân dân tiến bộ yêu chuộng hòa bình trên thế giới như Liên Xô, Trung Quốc, kể cả nhân dân Pháp và đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của nhân dân ta.

Năm là, về phát huy sức mạnh “thế trận lòng dân” huy động mọi nguồn lực phục vụ chiến dịch Điện Biên Phủ.

Một trong những nhân tố có ý nghĩa quan trọng đối với thắng lợi của chiến dịch Điện Biên Phủ chính là ở thế trận lòng dân cùng một tinh thần quyết chiến đến cùng để quyết thắng. Tiến quân vào Tây Bắc, xác định đây là nơi địch có nhiều sơ hở, lực lượng mỏng, nhưng địa bàn chiến dịch lại là nơi xa hậu phương, địa hình rừng núi hiểm trở, dân cư thưa thớt, kinh tế nghèo nàn, giao thông vận tải rất khó khăn; nguồn nhân lực hậu cần tại chỗ rất hạn chế... Trong sự nghiệp đổi mới, tinh thần của một Điện Biên Phủ anh hùng 70 năm trước giờ đây vẫn hiện hữu. Trong đó, việc phát huy sức mạnh “thế trận lòng dân” trong đẩy lùi dịch bệnh, phòng, chống thiên tai, chung sức, đồng lòng, giúp nhau vượt qua khó khăn,… là yếu tố quan trọng, quyết định đến việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Hiện nay, trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế đã mở ra những thời cơ mới đồng thời cũng là những thách thức đối với Việt Nam. Các thế lực thù địch gia tăng thực hiện âm mưu “diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ, lợi dụng vấn đề tôn giáo, dân tộc, dân chủ, nhân quyền... để can thiệp vào công việc nội bộ nước ta, chống phá Đảng, Nhà nước và sự nghiệp đổi mới của nhân dân ta. Do đó, chúng ta cần thấy được ý nghĩa to lớn của Chiến dịch Điện Biên Phủ mà đặc biệt vận dụng đúng đắn và sáng tạo những bài học kinh nghiệm để làm thất bại mọi âm mưu của các thế lực thù địch, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội. Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ mãi mãi là niềm tự hào, là nguồn sức mạnh cổ vũ toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta ra sức phấn đấu thực hiện thắng lợi mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh./.                                  

                                                       Th.s Phạm Bích Hoa

                                           GVC, Phó Trưởng khoa Xây dựng Đảng