Tóm tắt: Bài viết “Ninh Bình - Bản hòa ca sau hợp nhất” khắc họa hành trình sáp nhập và sự hòa quyện văn hóa - con người của vùng đất Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình trong một chỉnh thể thống nhất. Với những truyền thống hiếu học, đoàn kết, nhân văn, con người Ninh Bình hôm nay trở thành động lực của đổi mới và phát triển. Bộ máy chính quyền tinh gọn, hiệu quả cùng các lĩnh vực kinh tế, du lịch, văn hóa - xã hội đang khởi sắc mạnh mẽ. Bài viết tôn vinh tinh thần hòa hợp, khát vọng vươn lên và bản lĩnh xây dựng quê hương trong thời kỳ chuyển đổi số. Ninh Bình hiện lên như một bản hòa ca rực rỡ giữa quá khứ và tương lai, giữa đất và người.

Từ khóa: Ninh Bình; Hà Nam; Nam Định; hợp nhất hành chính; phát triển bền vững; con người; chính quyền số.

Giữa miền non nước hữu tình nơi cửa ngõ phía Nam đồng bằng Bắc Bộ, Ninh Bình hiện lên như một bản giao hưởng kỳ diệu giữa thiên nhiên và con người, giữa quá khứ và hiện tại, giữa truyền thống và hiện đại. Trải qua bao biến thiên lịch sử, mảnh đất này đã từng là nơi phát tích của quốc gia Đại Cồ Việt – Nhà nước phong kiến trung ương tập quyền đầu tiên của Việt Nam. Sau những giai đoạn sáp nhập, chia tách, rồi hợp nhất, Ninh Bình ngày nay không chỉ là một đơn vị hành chính thống nhất mà còn là biểu tượng của sự hòa hợp, gắn kết và phát triển bền vững giữa ba miền văn hóa - Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình. Sự sáp nhập hành chính, xét trên bình diện chính trị - xã hội, không chỉ là một quyết định mang tính quản lý, mà còn là một hành trình tái định hình bản sắc địa phương, tái kết nối con người và không gian văn hóa vùng. Mỗi miền - với sắc thái riêng về lịch sử, địa lý, phong tục, nếp sống – khi được hòa quyện trong cùng một chỉnh thể, đã tạo nên “bản hòa ca” sống động của đất và người Ninh Bình hôm nay.

Cố đô Hoa Lư – biểu tượng cội nguồn và đoàn kết của Ninh Bình

1. Hợp nhất tỉnh – Bước ngoặt lịch sử và ý nghĩa thời đại

Công cuộc sáp nhập đơn vị hành chính thành Ninh Bình không chỉ là việc phân chia lại địa giới lãnh thổ, mà là một quá trình chính trị - xã hội sâu sắc, gắn với yêu cầu đổi mới tư duy quản lý, nâng cao hiệu quả bộ máy và phát huy tiềm năng, thế mạnh từng vùng. Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình - ba địa phương vốn có sự tương đồng về địa hình, văn hóa, truyền thống cách mạng - đã từng bước gắn kết trong một chỉnh thể phát triển hài hòa. Hà Nam - miền đất hiền hòa, nơi có núi Ba Sao và chùa Tam Chúc linh thiêng, nổi tiếng với tinh thần cách mạng kiên trung và cần cù trong lao động, sản xuất. 

Cột cờ Nam Định – Biểu tượng lịch sử và lòng tự hào quê hương Trần

Nam Định - quê hương của danh tướng Trần Hưng Đạo và triều Trần oai hùng, vùng đất của những người thợ khéo tay, những người con hiếu học, và phong trào công nhân sớm hình thành. Ninh Bình - vùng đất Cố đô Hoa Lư, nơi sông núi hữu tình của Tràng An, Tam Cốc - Bích Động, nơi phát tích của ba triều đại Đinh, tiền Lê và buổi đầu nhà Lý, với truyền thống lao động cần cù và tinh thần cách mạng kiên trung. Khi ba địa phương hợp nhất, các nét đẹp văn hóa, phong tục, con người hòa vào nhau, hình thành nên một Ninh Bình hội tụ, thống nhất và năng động hơn bao giờ hết. Sự hợp nhất không chỉ mang lại thuận lợi về quy hoạch, hạ tầng, hành chính, mà quan trọng hơn, nó khơi dậy sức mạnh nội sinh của vùng đất - sức mạnh đến từ truyền thống văn hóa và tinh thần đoàn kết. Chính sự kết nối này sẽ tạo nên nền tảng cho Ninh Bình phát triển nhanh, toàn diện và bền vững trong kỷ nguyên công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Chùa Tam Chúc - biểu tượng tâm linh và tinh thần đổi mới của vùng đất Hà Nam

2. Con người Ninh Bình - hạt nhân của sự hợp nhất

Nếu thiên nhiên ban tặng cho Ninh Bình hôm nay vẻ đẹp sơn thủy hữu tình thì con người chính là hạt nhân của bản hòa ca hợp nhất. Con người Ninh Bình hôm nay là kết tinh của ba miền văn hóa với những nét nổi bật khác nhau. Ba nguồn mạch ấy gặp nhau, giao thoa và hòa quyện, tạo nên con người Ninh Bình hợp nhất - năng động, sáng tạo, nhân văn và giàu lòng yêu quê hương đất nước. Ngày nay, trên khắp vùng đất Ninh Bình, từ đô thị đến nông thôn, từ miền núi đến đồng bằng, đâu đâu cũng thấy hình ảnh những con người đang nỗ lực cống hiến. Họ là những cán bộ, công chức tận tâm, sáng tạo trong thực thi công vụ; là những nông dân, công nhân cần cù, chịu khó trong lao động sản xuất; là những giáo viên, trí thức, doanh nhân không ngừng đổi mới tư duy, góp phần đưa Ninh Bình trở thành điểm sáng về chuyển đổi số và quản trị địa phương.

Quần thể danh thắng Tràng An - Biểu tượng của Ninh Bình hiện đại

Chính sự hòa hợp trong tâm hồn, sự tương thông trong khát vọng và niềm tin vào tương lai đã khiến con người Ninh Bình trở thành nhân tố trung tâm của phát triển. Họ vừa mang trong mình tinh thần dân tộc sâu sắc, vừa mở lòng với thời đại mới, chủ động thích ứng với sự thay đổi, sẵn sàng bước vào hành trình xây dựng chính quyền số, xã hội số và công dân số.

3. Động lực phát triển mới - Chính quyền kiến tạo, kinh tế năng động, xã hội đồng thuận

Sau sáp nhập, bộ máy hành chính Ninh Bình được kiện toàn theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, hoạt động dựa trên nguyên tắc lấy người dân làm trung tâm. Cải cách hành chính gắn liền với chuyển đổi số đã trở thành đòn bẩy quan trọng, giúp tỉnh chuyển mình mạnh mẽ. Chính quyền các cấp chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin, công khai minh bạch, tạo môi trường hành chính thân thiện, thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Kinh tế Ninh Bình thời gian qua tăng trưởng ấn tượng, cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, du lịch - dịch vụ trở thành ngành mũi nhọn, công nghiệp chế biến, sản xuất phát triển mạnh, nông nghiệp công nghệ cao được đầu tư bài bản, tạo động lực cho tăng trưởng vùng. Khu du lịch sinh thái Tràng An đã đưa Ninh Bình trở thành “viên ngọc xanh” của miền Bắc, là điểm đến hấp dẫn trong bản đồ du lịch Việt Nam và thế giới. Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, du lịch còn giúp quảng bá hình ảnh con người Ninh Bình nhân ái, thân thiện, hiếu khách.

Song song với phát triển kinh tế, đời sống văn hóa - tinh thần của nhân dân được nâng cao rõ rệt. Phong trào xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu, đô thị văn minh lan tỏa mạnh mẽ. Các hoạt động giáo dục, y tế, an sinh xã hội, bảo tồn di sản văn hóa được quan tâm sâu sắc. Mỗi địa phương đều nỗ lực tạo môi trường sống tốt đẹp, nơi “mỗi người dân đều là một đại sứ của văn hóa Ninh Bình”.

Ninh Bình hôm nay là bản hòa ca rực rỡ giữa đất và người, giữa truyền thống và hiện đại, giữa quá khứ và tương lai. Sự hợp nhất tỉnh đã làm nên không chỉ một địa danh hành chính mới, mà còn là một không gian văn hóa - tinh thần, nơi ý chí, trí tuệ và khát vọng của con người cùng hướng về phát triển. Trong nhịp điệu phát triển của đất nước, Ninh Bình đang từng ngày vươn lên mạnh mẽ, giữ vững vai trò là trung tâm văn hóa - du lịch, vùng động lực của đồng bằng sông Hồng, đồng thời là điểm sáng trong xây dựng chính quyền số, xã hội số và công dân số. Hơn bao giờ hết, truyền thống đoàn kết, hiếu học và nhân ái của người Ninh Bình đang trở thành sức mạnh nội sinh to lớn, đưa vùng đất này tiến bước vững chắc trên con đường phát triển. Bản hòa ca hợp nhất vẫn đang ngân vang và lan tỏa nơi con người và quê hương cùng cất lên khúc hát tự hào:

“Ninh Bình - đất trời hội tụ, con người đoàn kết, tương lai rạng ngời.”

Tài liệu tham khảo:

1. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Tập I, II, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.

2. Bộ Chính trị (2018), Nghị quyết số 37-NQ/TW ngày 24/12/2018 của Bộ Chính trị về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện và cấp xã, Hà Nội.

3. Cục Thống kê tỉnh Ninh Bình (2024), Niên giám thống kê tỉnh Ninh Bình năm 2024, Nxb Thống kê, Hà Nội.

4. Trường Chính trị tỉnh Ninh Bình (2025), Tài liệu nghiên cứu, giảng dạy và bồi dưỡng cán bộ của Trường Chính trị tỉnh Ninh Bình, Ninh Bình.