Trong những năm qua, giảm nghèo bền vững đã trở thành chính sách nền tảng, xuyên suốt, luôn được cập nhật, bổ sung trong hệ thống chính sách phát triển kinh tế - xã hội của Đảng và Nhà nước ta.  Thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2016-2020 và Nghị quyết 04-NQ/TU ngày 24/10/2016 của Tỉnh ủy về giảm nghèo bền vững tỉnh Ninh Bình giai đoạn 2016-2020, các chương trình giảm nghèo, an sinh xã hội của tỉnh tiếp tục được tập trung triển khai và đạt được kết quả tích cực; nâng cao mức hưởng thụ về vật chất và tinh thần cho người dân, góp phần phát triển kinh tế, ổn định xã hội.

Nhận thức rõ vai trò, tầm quan trọng của công tác giảm nghèo đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, Tỉnh ủy, HĐND đã quan tâm chỉ đạo thường xuyên, UBND tỉnh tổ chức triển khai quyết liệt và có hiệu quả. Cấp ủy, chính quyền các địa phương đã chủ động trong việc xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện lồng ghép có hiệu quả các chương trình, dự án để phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp có nhiều nỗ lực, sáng tạo trong việc phối hợp với các ban, ngành để huy động nguồn lực và vận động, tuyên truyền, triển khai, thực hiện các chính sách, xây dựng các mô hình cụ thể góp phần cho công tác giảm nghèo gắn với xây dựng nông thôn mới; ủng hộ xây dựng "Quỹ Đền ơn đáp nghĩa và an sinh xã hội"; phân công, theo dõi, giúp đỡ đoàn viên, hội viên thay đổi cách thức làm ăn, hỗ trợ sản xuất, vốn vay để phát triển kinh tế, cải thiện đời sống. Công tác phân bổ vốn được thực hiện công khai, minh bạch, qua nguyên tắc, tiêu chí, định mức được HĐND tỉnh phê duyệt phù hợp với điều kiện, đặc thù của từng địa phương, tạo được sự đồng thuận của các địa phương và Nhân dân. Do đó, quá trình thực hiện các chương trình, dự án giảm nghèo đạt kết quả tích cực. Cụ thể:

Về mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo: tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo bình quân hằng năm giảm 1,81 %; đến cuối năm 2020, tỷ lệ hộ nghèo đạt còn 2%, hộ cận nghèo còn 3%. Thực hiện đầy đủ, kịp thời, đúng quy định của Nhà nước đối với các đối tượng chính sách; chi trả trợ cấp hằng tháng cho gần 45.000 đối tượng bảo trợ xã hội; hỗ trợ 100% kinh phí mua thẻ bảo hiểm y tế cho người nghèo, cận nghèo và người cao tuổi từ 75 tuổi trở lên. Tích cực huy động nguồn lực xã hội để hỗ trợ, giúp đỡ gia đình chính sách, người khó khăn. Từ năm 2017, từ tỉnh đến cơ sở đã xây dựng Quỹ "Đền ơn đáp nghĩa và an sinh xã hội ", đến 10/2020 đã huy động trên 110 tỷ đồng, trong đó cấp tỉnh 48 tỷ đồng.

Về mục tiêu y tế: tính đến hết năm 2020,  tỷ lệ  xã đạt tiêu chí quốc gia về y tế là 141 xã, chiếm 98,6%; trong đó 100% xã bãi ngang đạt tiêu chí. Chất lượng khám chữa bệnh được nâng lên, thể hiện ở điểm đánh giá chất lượng bệnh viện trung bình của cá đơn vị trong ngành (theo Bộ tiêu chí chất lượng bệnh viện Việt Nam do Bộ Y tế ban hành) tăng lên từ 2,8% năm 2016 lên 3,07% năm 2019; tỷ lệ hài lòng của người dân với dịch vụ y tế  ở mức cao (đạt kế hoạch); tỷ lệ người có thẻ bảo hiểm y tế được hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh khi mắc bệnh hiểm nghèo, chi phí cao khi điều trị nội trú, ngoại trú tại các bệnh viên tuyến tỉnh và chuyển tuyến lên bệnh viên trung ương theo định mức hỗ trợ của Dự án Hỗ trợ y tế các vùng Đông Bắc Bộ và đồng bằng sông Hồng (NORED) đạt 100% .

 Về mục tiêu giáo dục: tính đến hết năm 2020, toàn tỉnh có 96,7% trường mầm non đạt chuẩn quốc gia; 100% trường tiểu học đạt chuẩn mức độ 1; 75,8% trường tiểu học đạt chuẩn mức độ 2; 97,2% trường trung học cơ sở, 61,5% trường trung học phổ thông đạt chuẩn quốc gia. Tỷ lệ trường học đạt chuẩn quốc gia các cấp đều vượt chỉ tiêu UBND tỉnh giao hằng năm. Trong giai đoạn 2016-2020, 100%  học sinh là con em hộ nghèo, cận nghèo vùng địa bàn các xã đặc biệt khó khăn đều được hỗ trợ miễn giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập và một khoản đóng góp khác.

 Về mục tiêu nhà ở: tính đến hết năm 2019, có 1.640 hộ nghèo được hỗ trợ vay vốn làm nhà ở theo Quyết định số 33/2014/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ với kinh phí 41 tỷ đồng. Bên cạnh đó "Quỹ đền ơn đáp nghĩa và an sinh xã hội" tỉnh cũng đã vận động và hỗ trợ xây dựng nhà ở cho 453 hộ nghèo, hộ chính sách người có công với tổng số tiền trên 17,91 tỷ. Ngoài ra, các tổ chức đoàn thể và các cơ quan, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh hàng năm hỗ trợ xây dựng nhà ở, nhà đại đoàn kết cho hàng chục hộ gia đình thuộc hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn.

Các chương trình, đề án, kế hoạch về giải quyết việc làm, phát triển thị trường lao động, đào tạo nghề, nhất là lao động nông thôn được quan tâm thực hiện có hiệu quả. Trong giai đoạn 2015-2020, đã giải quyết việc làm cho trên 102.600 người, trong đó xuất khẩu lao động 6.252 người; đào tạo nghề cho 86.000 lao động, nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề đạt 55%; tỷ lệ lao động qua đào tạo là 65%. Tỷ lệ thất nghiệp của lực lượng lao động trong độ tuổi khu vực thành thị giảm từ 2,98% (năm 2016) xuống còn 1,6% ( năm 2020).

Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2016-2020 ở Ninh Bình vẫn còn tồn tại, hạn chế như: tiến độ phát triển cơ sở hạ tầng ở các xã, thôn đặc biệt khó khăn còn chậm, thiếu bền vững. Mô hình giảm nghèo chưa nhiều, quy mô còn nhỏ, mức đầu tư thấp, chủ yếu tập trung vào mô hình phát triển sản xuất lĩnh vực nông nghiệp, chưa tạo được liên kết chuỗi giá trị trong mô hình giảm nghèo. Việc huy động nguồn lực trong Nhân dân để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương còn hạn chế, chủ yếu dựa vào ngân sách nhà nước. Bên cạnh đó vẫn còn một bộ phận người dân trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước nên chưa chủ động vươn lên thoát nghèo.

          Để công tác an sinh xã hội, giảm nghèo bền vững của tỉnh giai đoạn 2021-2025 có hiệu quả, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XXII (trong nhiệm kì giảm 2/3 số hộ nghèo), đòi hỏi trong những năm tới Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình cần tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo tập trung, quyết liệt, cụ thể, sâu sát, có kiểm tra, đôn đốc thường xuyên, có sự phối hợp chặt chẽ, rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, kịp thời nắm chắc nguyện vọng của Nhân dân để công tác giảm nghèo tiếp tục đạt kết quả theo hướng bền vững, trong đó chú trọng giải quyết việc làm, nâng cao chất lượng an sinh xã hội, đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng, trợ giúp các đối tượng bảo trợ xã hội; tiếp tục hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi, vốn sản xuất, dạy nghề, chuyển giao khoa học - kỹ thuật, chống tái nghèo ở những vùng khó khăn...

Xóa đói, giảm nghèo là chiến lược lớn của Đảng và Nhà nước ta, được xem vừa là mục tiêu, vừa là động lực của cách mạng, vừa là lý tưởng cao cả, nhân văn của Đảng, vừa là khát vọng của toàn dân. Với việc đưa ra nhiều giải pháp phù hợp, đúng đắn, kịp thời, tỉnh Ninh Bình đã phát huy mạnh mẽ vai trò của cả hệ thống chính trị, nhất là khơi dậy ý chí tự lực, tự cường của chính người dân đối với việc thoát nghèo; phát huy mạnh mẽ tình tương thân, lòng nhân ái, nghĩa đồng bào rất tốt đẹp, đặc trưng văn hóa, truyền thống nhân văn của dân tộc ta, của con người Ninh Bình. Đây cũng là yếu tố bền gốc, yên dân, góp phần giữ vững ổn định chính trị, tạo nền tảng quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững./.

Trần Thị Ngọc Mai- Phòng  QLĐT&NCKH

Tài liệu tham khảo:

- Báo cáo số 122/BC-BCĐ ngày 04/5/2020 của Ban Chỉ đạo thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia tỉnh Ninh Bình về việc Tổng kết Chương trình mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững giai đoạn 2016-2020;

- Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Ninh Bình lần thứ XXII.

- Nghị quyết số 04-NQ/TU ngày 24/10/2016 của Tỉnh ủy về giảm nghèo bền vững tỉnh Ninh Bình giai đoạn 2016-2020.

- Nghị quyết số 105/NQ -HĐND ngày 9/12/2020 của HĐND tỉnh về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội  5 năm giai đoạn 2021-2025 tỉnh Ninh Bình.

- Báo cáo số 175/BC-UBND ngày 04/12/2020 của UBND tỉnh Ninh Bình báo cáo tóm tắt tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2020, phương hướng, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2021.