Nghiên cứu thực tế là hoạt động rất cần thiết trong công tác đào tạo lý luận chính trị. Đây còn là cơ hội để học viên nhận thức sâu sắc hơn những vấn đề lý luận đã được nghiên cứu, phát hiện ra những vấn đề còn vướng mắc, đồng thời kiểm nghiệm những tri thức được truyền đạt từ nhà trường vào thực tiễn địa phương, cơ quan, đơn vị để thấy được tính đúng đắn của tri thức lý luận ấy. Không những thế, từ nghiên cứu thực tế, bản thân học viên cũng đúc rút được những kinh nghiệm trong hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, điều hành của cấp ủy, chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội ở cơ sở và tự tổng kết, đúc rút được những tri thức mới, làm giàu thêm tri thức lý luận của mình. Do đó, trong chương trình đào tạo Trung cấp lý luận chính trị - hành chính (TCLLCT-HC) cùng với việc học tập, nghiên cứu, thảo luận các phần học về lý luận chính trị, kiến thức quản lý nhà nước, kỹ năng lãnh đạo quản lý, nghiệp vụ công tác Đảng, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân ở cơ sở, học viên còn được bố trí 40 tiết (tương đương 5 ngày) để đi nghiên cứu thực tế.

Đáp ứng yêu cầu thực tiễn công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và tạo cơ sở thống nhất trong tổ chức thực hiện, ngày 30/6/2017, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đã ban hành Hướng dẫn số 256/HD-HVCTQG, hướng dẫn cụ thể hoạt động nghiên cứu thực tế của học viên trong chương trình đào tạo TCLLCT-HC. Hướng dẫn đã chỉ rõ mục đích, yêu cầu, thời gian, địa điểm, nội dung, phương thức tổ chức thực hiện nghiên cứu thực tế của học viên.

Căn cứ vào hướng dẫn của Học viện, từ tháng 8/2017 đến nay, Trường Chính trị tỉnh Ninh Bình đã lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng kế hoạch và tổ chức hoạt động nghiên cứu thực tế cho 14 lớp TCLLCT- HC với 1.057 học viên đảm bảo đúng nội dung, yêu cầu theo Quy chế quản lý đào tạo mà Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đã quy định. Ban Giám hiệu đã chỉ đạo các khoa đề xuất danh mục các vấn đề nghiên cứu thực tế để học viên lựa chọn; phân công nhiệm vụ cụ thể đối với phòng Nghiên cứu khoa học – Thông tin – Tư liệu, phòng Đào tạo và Chủ nhiệm các lớp trong triển khai kế hoạch, bố trí thời gian, tổ chức hướng dẫn học viên nghiên cứu thực tế; ban hành biểu điểm chấm bài thu hoạch để thống nhất triển khai thực hiện trong toàn Trường. Hầu hết học viên có thái độ nghiêm túc trong thực hiện nhiệm vụ đi nghiên cứu thực tế. Thông qua đi nghiên cứu thực tế đã giúp cho học viên có điều kiện tiếp xúc với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức ở cơ sở, qua đó nắm bắt và chia sẻ những tâm tư, nguyện vọng, những thuận lợi, khó khăn mà cơ sở gặp phải trong hoạt động thực tiễn. Kết quả nghiên cứu thực tế của học viên được thể hiện thông qua bài thu hoạch và được đánh giá bằng điểm số, tương đương với một bài thi kết thúc phần học để làm căn cứ xếp loại kết quả học tập của học viên trong toàn khóa học.

Tuy nhiên, việc tổ chức hoạt động nghiên cứu thực tế vẫn theo phương thức cá nhân học viên tự liên hệ với cơ sở; địa điểm nghiên cứu thực tế còn phân tán; công tác kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu thực tế của học viên chưa được tiến hành thường xuyên. Một số học viên chưa nhận thức được ý nghĩa, tầm quan trọng của việc đi nghiên cứu thực tế nên trong thực hiện còn mang tính hình thức, chiếu lệ, lựa chọn nội dung nghiên cứu thực tế không phù hợp với vị trí công tác, yêu cầu thực hiện nhiệm vụ của bản thân. Kết quả nghiên cứu thực tế của một số lớp chưa cao, một số học viên còn sao chép toàn bộ nội dung của nhau và phải viết lại bài thu hoạch.

Do đó, để nâng cao chất lượng hoạt động nghiên cứu thực tế của học viên các lớp TCLLCT-HC ở Trường Chính trị tỉnh Ninh Bình trong thời gian tới cần thực hiện những giải pháp hữu hiệu sau:

Một là, Ban Giám hiệu cần tiếp tục chỉ đạo sát sao hoạt động đi nghiên cứu thực tế của học viên đảm bảo chất lượng, thiết thực, hiệu quả.

Sửa đổi, bổ sung Kế hoạch số 24/KH-TCT, ngày 14/4/2017 của Hiệu trưởng về đi nghiên cứu thực tế của học viên TCLLCT-HC; cụ thể hóa Hướng dẫn số 256/HD-HVCTQG, ngày 30/6/2017 của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho phù hợp với điều kiện của Trường và của địa phương. Trong đó cần quy định cụ thể: mục đích, yêu cầu; thời gian, địa điểm; nội dung đi nghiên cứu thực tế, viết thu hoạch cuối khóa; phương thức, thành phần đi nghiên cứu thực tế của mỗi đoàn … để thực hiện thống nhất ở tất cả các lớp.

Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực hiện kế hoạch đi nghiên cứu thực tế của học viên để kịp thời rút kinh nghiệm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện.

Hai là, phối hợp đồng bộ giữa phòng Đào tạo, phòng Nghiên cứu khoa học – Thông tin – Tư liệu, giáo viên chủ nhiệm, đồng chủ nhiệm và đội ngũ giảng viên trong xây dựng kế hoạch, tổ chức cho học viên đi nghiên cứu thực tế và đánh giá bài thu hoạch của học viên.

Căn cứ vào kế hoạch học tập của từng lớp, phòng Đào tạo, phối hợp với phòng Nghiên cứu khoa học – Thông tin – Tư liệu tham mưu xây dựng kế hoạch tổ chức đi nghiên cứu thực tế cho mỗi lớp một cách cụ thể, đảm bảo nội dung, đáp ứng yêu cầu về thời gian, địa điểm. Nên tổ chức cho học viên đi nghiên cứu theo đoàn (mỗi đoàn từ 15 đến 20 học viên; mỗi lớp chia thành 4 đến 5 đoàn do 01 học viên trong ban cán sự lớp hoặc tổ trưởng làm trưởng đoàn; mỗi đoàn có một giảng viên phụ trách, hướng dẫn). Địa điểm nghiên cứu thực tế nên ở phạm vi các xã, phường, thị trấn; khu, cụm công nghiệp trong tỉnh và nên kết hợp công tác giáo dục tư tưởng, đạo lý truyền thống, khơi gợi niềm tự hào lịch sử của địa phương như thực hiện các hoạt động tình nghĩa, thăm quan các di tích lịch sử,… Tuyệt đối không được chuyển đổi chuyến đi nghiên cứu thực tế thành chuyến “du lịch” tập thể.

Lãnh đạo các khoa tham mưu cho Ban Giám hiệu về các vấn đề nghiên cứu thực tế, thường xuyên rà soát, bổ sung các nội dung đáp ứng yêu cầu thực tế công việc học viên đảm nhận ở cơ sở. Trên cơ sở danh mục các vấn đề nghiên cứu, giáo viên chủ nhiệm cần hướng dẫn học viên lựa chọn, đăng ký nội dung muốn tìm hiểu tại cơ sở. Từ những nội dung cần phải tìm hiểu đã được xác định, học viên có thể dễ dàng xây dựng được kế hoạch thực tế cá nhân và của từng đoàn cũng như định hướng được hoạt động của mình trong quá trình đi thực tế.

Giảng viên được giao phụ trách các đoàn nghiên cứu thực tế cần nêu cao tinh thần trách nhiệm trong định hướng, hướng dẫn học viên cách thu thập và xử lý thông tin trong thời gian nghiên cứu thực tế và khi viết bài thu hoạch.

Phòng Đào tạo, chủ nhiệm thường xuyên theo dõi, nắm bắt việc chấp hành nội quy của học viên trong thời gian đi nghiên cứu thực tế thông qua trưởng đoàn và giảng viên phụ trách để kịp thời báo cáo Ban Giám hiệu.

Việc đánh giá bài thu hoạch của học viên nên phân theo nhóm từng chủ đề nghiên cứu thực tế để tránh trường hợp học viên sao chép bài của nhau làm ảnh hưởng đến kết quả nghiên cứu thực tế.

Ba là, phối hợp chặt chẽ và thường xuyên giữa Trường Chính trị với các địa phương, cơ quan, đơn vị có học viên đến nghiên cứu thực tế.

Căn cứ vào kế hoạch tổ chức đi nghiên cứu thực tế của từng lớp, Ban Giám hiệu gửi công văn tới cấp ủy, chính quyền địa phương, lãnh đạo các cơ quan, đơn vị để thống nhất thời gian, địa điểm, nội dung, phương thức và các điều kiện khác khi đưa học viên về nghiên cứu thực tế.

Trước khi đến cơ sở, trưởng đoàn phải làm tốt công tác liên hệ, trao đổi trước nội dung cần nghiên cứu để cơ sở có thể chuẩn bị tốt hơn các điều kiện và nội dung theo yêu cầu cần tìm hiểu của học viên.

Các địa phương, cơ quan, đơn vị được học viên lựa chọn đến nghiên cứu thực tế cần tạo điều kiện thuận lợi cho học viên, bố trí tiếp đón đoàn, phân công cán bộ theo dõi, giúp đỡ đoàn trong thời gian đoàn làm việc tại cơ sở; coi đây là trách nhiệm góp phần nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ của tỉnh nhà.

Bốn là, mỗi học viên cần xác định được ý nghĩa, tầm quan trọng của hoạt động nghiên cứu thực tế trong chương trình TCLLCT-HC đối với công tác đào tạo đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý đương chức hoặc dự nguồn trong hệ thống chính trị cấp cơ sở ở địa phương; từ đó, cần chủ động xây dựng kế hoạch nghiên cứu thực tế một cách khoa học với mục đích, nội dung nghiên cứu thiết thực, gắn kết giữa nội dung lý luận đã được học tập với thực tiễn công tác của bản thân. Trong quá trình đi nghiên cứu thực tế, học viên cần chủ động, tích cực tìm hiểu, học tập những kinh nghiệm hay, những cách làm sáng tạo để vận dụng có hiệu quả vào quá trình công tác của mỗi người.

Từ thực tiễn tổ chức hoạt động nghiên cứu thực tế của học viên chương trình đào tạo TCLLCT-HC ở Trường Chính trị tỉnh Ninh Bình hơn một năm qua, tác giả bài viết muốn trao đổi một vài ý kiến nhằm nâng cao chất lượng hoạt động nghiên cứu thực tế của học viên góp phần nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ lãnh đạo, quản lý ở cơ sở trong giai đoạn hiện nay, rất mong được sự góp ý và chia sẻ của các đồng nghiệp và học viên./.

                                       Ths. GVC Nguyễn Thị Hoa Nhài

                                        Trưởng khoa Lý luận Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh