Tóm tắt: Chương trình Trung cấp lý luận chính trị giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, góp phần hình thành bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và năng lực thực tiễn cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở. Tuy nhiên, thực tiễn giảng dạy chương trình này từ khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành đã có nhiều thay đổi đòi hỏi giảng viên của Trường Chính trị tỉnh Ninh Bình phải thường xuyên cập nhật để bổ sung vào bài giảng thì mới đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn hiện nay.

Từ khoá: cập nhật thực tiễn, chính quyền địa phương hai cấp, giảng dạy, trung cấp lý luận chính trị, Trường Chính trị tỉnh Ninh Bình.

Mô hình chính quyền địa phương hai cấp chính thức được vận hành trên phạm vi cả nước từ ngày 01/7/2025, đánh dấu bước đổi mới quan trọng trong tổ chức bộ máy và hoạt động của hệ thống chính trị nước ta. Từ đây, quá trình vận hành hệ thống chính trị ở địa phương có nhiều biến đổi sâu sắc, phát sinh nhiều vấn đề mới tác động không nhỏ đến việc giảng dạy chương trình Trung cấp lý luận chính trị ở các Trường Chính trị tỉnh nói chung và Trường Chính trị tỉnh Ninh Bình nói riêng. Nếu các giảng viên không cập nhật tình hình thực tiễn vào bài giảng thì tính thuyết phục sẽ không cao và học viên sẽ thiếu kiến thức thực tiễn để áp dụng vào công việc. Chính vì vậy, đội ngũ giảng viên của Nhà trường phải thường xuyên cập nhật tình hình thực tiễn và nâng cao trình độ về mọi mặt thì mới nâng cao chất lượng giảng dạy, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục lý luận chính trị.

1. Những thuận lợi và khó khăn khi giảng dạy chương trình Trung cấp lý luận chính trị trong bối cảnh mới

Sau một thời gian vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc giảng dạy chương trình Trung cấp lý luận chính trị của giảng viên Trường Chính trị tỉnh Ninh Bình có một số thuận lợi và khó khăn sau:

* Thuận lợi

Chủ trương xây dựng và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp là một bước đi đúng đắn, thể hiện tầm nhìn đổi mới của Đảng và Nhà nước trong cải cách bộ máy, xuất phát từ yêu cầu khách quan của phát triển đất nước, đồng thời phù hợp xu thế quản trị hiện đại, coi trọng sự gần gũi và phục vụ nhân dân. Mô hình này nhận được sự quan tâm, ủng hộ của các cấp, các ngành và đại bộ phận nhân dân Việt Nam, trong đó có đội ngũ giảng viên của Trường Chính trị tỉnh Ninh Bình.

Để triển khai thực hiện mô hình này, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, lãnh đạo nhằm tạo hành lang pháp lý vững chắc cho mô hình mới được thực hiện tốt trong thực tiễn cuộc sống. Những văn bản đó cũng là những tư liệu quan trọng phục vụ cho giảng viên của Nhà trường trong giảng dạy chương trình Trung cấp lý luận chính trị.

Từ khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành đến nay, phần lớn giảng viên của Nhà trường đã thông qua nhiều phương thức khác nhau để tích cực theo dõi tình hình thời sự trong nước, trong tỉnh, cập nhật các văn bản của Trung ương, địa phương, tham vấn ý kiến chuyên gia (các thầy, cô giảng dạy ở các Học viện, Trường Đại học), phỏng vấn trực tiếp cán bộ trong hệ thống chính trị, nhất là cán bộ cơ sở… nhằm thu được những kiến thức thực tiễn phục vụ cho các chuyên đề được phân công giảng dạy trong chương trình Trung cấp lý luận chính trị. Vì vậy, các bài giảng đã mang tính cập nhật và gắn bó với thực tiễn hơn.

* Khó khăn

Mô hình chính quyền địa phương hai cấp là một mô hình mới, nên có nhiều thay đổi so với mô hình chính quyền địa phương ba cấp trước đây, trong khi từ chủ trương đến thực hiện mô hình thực tiễn được tiến hành rất nhanh, trong thời gian rất ngắn, số lượng các văn bản chỉ đạo nhiều nên việc cập nhật tình hình thực tế cũng như các văn bản liên quan của giảng viên có lúc bị choáng ngợp, gặp nhiều khó khăn và chưa đáp ứng được yêu cầu giảng dạy các môn mang tính thực tiễn cao trong chương trình Trung cấp lý luận chính trị.

Hiện nay, mặc dù hệ thống chính trị nước ta đã có nhiều thay đổi nhưng một số văn bản pháp lý liên quan và nội dung giáo trình giảng dạy chương trình Trung cấp lý luận chính trị chưa thay đổi kịp thời nên dẫn đến tình trạng vênh giữa lý luận và thực tiễn, nhiều vấn đề lý luận trước đây không còn phù hợp với thực tiễn làm cho giảng viên rất lúng túng và gặp nhiều khó khăn trong giảng dạy.

Từ khi sáp nhập tỉnh, vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp đến nay, các giảng viên của Trường Chính trị tỉnh Ninh Bình chưa có nhiều điều kiện đi nghiên cứu thực tế cơ sở ở các xã, phường nên các kiến thức thực tiễn về sự vận hành của mô hình chính quyền địa phương hai cấp của giảng viên còn hạn chế làm cho tính thuyết phục và hiệu quả giảng dạy chưa cao.

2. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy chương trình Trung cấp lý luận chính trị trong giai đoạn hiện nay

Thời gian tới, để thực hiện tốt việc cập nhật tình hình thực tiễn mô hình chính quyền địa phương hai cấp vào giảng dạy chương trình Trung cấp lý luận chính trị ở Trường Chính trị tỉnh Ninh Bình cần thực hiện đồng bộ các giải pháp chủ yếu sau:

* Đối với giảng viên

Các giảng viên cần nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc cập nhật tình hình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp vào giảng dạy các chuyên đề đã được phân công, từ đó tích cực, chủ động thực hiện các biện pháp để nâng cao chất lượng giảng dạy.

Luôn chủ động, tự giác cập nhật các văn bản chỉ đạo của Trung ương liên quan đến bài giảng để kịp thời bổ sung, nâng cao hiệu quả giảng dạy.

Thường xuyên nắm tình hình thời sự trong nước, trong tỉnh, kết nối với cán bộ địa phương và đi nghiên cứu thực tế cơ sở để lấy kiến thức thực tiễn bổ sung vào các chuyên đề giảng dạy.

Tích cực dự giờ, trao đổi chuyên môn với các giảng viên trong Trường và không ngừng học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp, đồng chí để đổi mới nội dung, phương pháp, kỹ năng giảng dạy chương trình Trung cấp lý luận chính trị.

* Đối với khoa chuyên môn

Chỉ đạo và yêu cầu giảng viên thường xuyên cập nhật, bổ sung tình hình thực tiễn vào giảng dạy chương trình Trung cấp lý luận chính trị.

Chọn, cử giảng viên tham gia tập huấn, cập nhật kiến thức mới liên quan đến các môn học của khoa và đề nghị các giảng viên sau khi tập huấn xong phải chuyển giao tài liệu và truyền đạt những vấn đề mới, quan trọng đối với việc giảng dạy các môn học do khoa phụ trách.

Duy trì và nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn của khoa, có thể tổ chức sinh hoạt chuyên môn về nâng cao chất lượng giảng dạy các môn học do khoa đảm nhiệm hoặc nâng cao chất lượng giảng dạy một số chuyên đề quan trọng của một số môn học.

Phân công bài phù hợp với năng lực, sở trường của từng giảng viên và thường xuyên tổ chức dự giờ, duyệt giáo án, rút kinh nghiệm giảng dạy cho giảng viên trong khoa để điều chỉnh kịp thời, nâng cao chất lượng giảng dạy.

* Đối với Trường Chính trị tỉnh Ninh Bình

Quán triệt và yêu cầu giảng viên cập nhật tình hình thực tiễn vào giảng dạy và nghiên cứu khoa học.

Tổ chức các cuộc hội thảo, toạ đàm liên quan đến việc cập nhật tình hình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp vào giảng dạy các môn học trong chương trình Trung cấp lý luận chính trị.

Tạo điều kiện về kinh phí, cơ sở vật chất cho giảng viên các khoa đi nghiên cứu thực tế cơ sở để lấy kiến thức, tư liệu thực tiễn bổ sung vào bài giảng.

Tóm lại, việc cập nhật tình hình thực tiễn vào nâng cao chất lượng giảng dạy chương trình Trung cấp lý luận chính trị trong điều kiện vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp hiện nay là rất cần thiết. Để thực hiện được điều đó đòi hỏi phải có sự quan tâm, chỉ đạo, tạo điều kiện của Nhà trường và của khoa chuyên môn. Nhưng quan trọng và quyết định nhất vẫn là sự chủ động, tích cực của mỗi cá nhân giảng viên. Có như vậy mới góp phần nâng cao uy tín của bản thân giảng viên và của Nhà trường./.

Ths, GVC Thạch Thị Thu - Phó Trưởng khoa Xây dựng Đảng